با هم سازگار مىشود . * ( « ذلِكَ بِما عَصَوْا وَكانُوا يَعْتَدُونَ » ) * و معناى اين جمله اين است : غضب الهى براى اين بود كه امروز عصيانگرى كردند و از پيش هم بر اعتداء و ياغىگريشان استمرار مىدادند . * ( « لَيْسُوا سَواءً ) * . . . * ( مِنَ الصَّالِحِينَ » ) * كلمه « سواء » مصدرى است كه معناى وصف از آن اراده شده ، مىخواهد بفرمايد : اهل كتاب همه مثل هم ، و مساوى در وصف و در حكم نيستند ، براى اينكه بعضى از آنان امتى هستند قائم به عبادت ، و آيات خدا را مىخوانند و چنين و چنانند ، و بعضى ديگر اينطور نيستند . و از اينجا معلوم مىشود كه جمله : * ( « مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ . . . » ) * در مقام تعليل است ، و وجه عدم تساوى اهل كتاب را بيان مىكند . مفسرين در معناى كلمه « قائمة » اختلاف كرده ، بعضى گفته‌اند : يعنى ثابت قدم بر امر خدايند . بعضى ديگر گفته‌اند يعنى عادل و معتدلند ، به دو طرف افراط و تفريط گرايش ندارند . بعضى ديگر گفته‌اند : يعنى داراى امتى و مذهبى قائم و طريقه اى مستقيماند ، ولى حق مطلب اين است كه لفظ « قائمة » مطلق است و هيچيك از اين قيدها را ندارد ، و در نتيجه همه اين معانى را تحمل مىكند ، چيزى كه هست وقتى مىبينيم سخن از كتاب و اعمال صالحه آنان به ميان آمده ، بيشتر اين معنا به ذهن مىرسد كه مراد از قيام بر ايمان و اطاعت باشد . و كلمه « آناء » جمع « انى » بكسره همزه ، و يا بفتحه آن است . بعضى گفته‌اند : جمع كلمه « انو » است كه به معناى وقت است . پس آناء يعنى اوقات . و مسارعه به معناى مبادرت ورزيدن و شتافتن است . و اين كلمه باب مفاعله از ماده سرعت است . در مجمع البيان مىگويد : فرق بين سرعت و عجله اين است كه سرعت به معناى جلو افتادن در كارى است كه جلو افتادن در آن جايز باشد . پس سرعت ( از آنجايى كه هميشه در كار خير به كار مىرود ) خود يكى از صفات ممدوح است . و ضد آن « ابطاء - كندى » است . كه صفت ناپسندى است ، به خلاف عجله كه چون به معناى شتافتن و جلو افتادن در كارى است كه نبايد در آن شتاب كرد . لذا از صفات نكوهيده و مذموم به شمار مىرود . و ضد آن « اناة » . « درنگ و تانى » است كه از صفات پسنديده است . « 1 »

--> ( 1 ) مجمع البيان ج 2 ص 488 .